9R segue dando guerra

Aos seus 14 anos, e pese ao que pareza na fotografía, 9R négase a estirar a pata...

Un ano mais, o noso amigo e a súa parella andan estes días atareados na crianza dunha nova xeración de corvos mariños oleirense-asturianos. Sorte.

Visitantes invernais

Agora que está recén inaugurada a primavera e comezamos a deixar atrás os rigores do inverno, pode ser un bo momento para reactivar o blog cun pequeno resumo fotográfico dalgunhas das visitas emplumadas que tivemos polo concello de Oleiros durante este inverno procedentes do frío norte.

Un dos protagonistas foi este precioso mergo cristado (Serreta mediana, Mergus serrator) que pasou un par de semanas de decembro na praia de Santa Cruz, con algunha excursión a Santa Cristina.

Mergo cristado en Santa Cruz o 7/12/2014

Tamén no mes de decembro acompañounos durante unhas semanas, xa ata entrado xaneiro, esta igualmente espectacular xovenciña mobella pequena (Colimbo chico, Gavia stellata), relativamente sinxela de observar todos os invernos en Santa Cristina.

Mergo pequeno en Santa Cristina o 20/12/2014

A Santa Cristina chegaron tamén no Nadal, e procedentes da lonxana Siberia, doce gansos de cara negra (Barnacla carinegra, Branta bernicla) reducidos mais tarde a seis. Un precioso e fotoxénico bando.

Gansos de cara negra en Santa Cristina o 5/01/2015

Estas tres foron as observacións mais destacadas dun inverno tranquilo e modesto en canto á presenza de invernantes. Na lagoa de Mera unicamente acompañaron aos alavancos e galiñolas habituais unha cerceta (que xa leva varios meses) e dous mergullóns pequenos.

Macho de cerceta (Anas crecca) na lagoa de Mera.

Mergullón pequeno (Zampullín chico, Tachybaptus ruficollis) na lagoa de Mera

Sí que foi en cambio un bo ano en toda Galicia para a observación de gaivotas raras, tanto as blancas procedentes do gran Norte como gaivotas cáspicas Larus cachinnans. Unha destas foi este precioso exemplar que atopei o 5 de xaneiro en Santa Cruz. Bo regalo de reis.

Gaivota cáspica en Santa Cruz o 5/01/2015

Inverno tranquilo pero entretido, con visitas nada mais e nada menos que dende o Atlántico Norte, Siberia ou Europa oriental. E no que ademais fixen un novo amigo: este simpático chasco que durante as miñas longas horas sentado nunha pedra de Punta Herminia contando corvos mariños, non se separou de min mais de 5 metros, estudándome incluso mais atentamente do que eu o facía co mar a través dos meus prismáticos.

Chascus curiosus. Chasco, Saxicola rubicola

La Voz de Galicia e o lobo

A semana pasada, Europa Press facíase eco dunha noticia sen excesivo interese. Un burro propiedade da moi recomendable casa rural da Fervenza, en O Corgo, fora predado polos lobos da zona.

Como podedes ver na ligazón da nova, a axencia recollía as declaracións do responsable do establecemento, que transcribo:

"Aunque era un animal muy querido por todos nuestros visitantes y por nosotros y muy entrañable y logicamente lo lamentamos, nosotros somos defensores del lobo, que también es un animal mítico. (...). Hay que verlo como positivo, que a quince km de la ciudad (de Lugo) podamos tener el lobo conviviendo. (...). A la vez que es triste la noticia, también es fascinantes porque no deja de ser una nota del buen estado de salud del bosque de A Fervenza".

Posteriormente, La Voz de Galicia recollía a nova baseándose na nota de Europa Press. Pero curiosamente, solo nunha parte dela, xa que os últimos parágrafos recollendo estas salientables declaracións non aparecían recollidos, como podedes comprobar.

En cambio e nun alarde de creatividade, sí aparecían expresións de colleita propia, tales como "las alimañas devoraron la res".

Trátase dun despiste? Trátase do moitas veces comentado descoñecemento de gran parte da prensa en materia ambiental? Ou vai un paso mais aló e reflicte unha premeditación no tratamento da información cara un determinado enfoque?

Seixo Branco... mar o montaña?

Nos últimos tempos estou visitando con bastante frecuencia áreas montañosas de Lubián na provincia de Zamora, no mesmo límite con Ourense.

Nunha destas visitas atopei esta curiosa formación xeolóxica:

Un Seixo Branco ourensán-zamorano

O filón esténdese pola superficie durante mais dun kilómetro (podedes ver na fotografía que continúa na ladeira do fondo). Pode que vos lembre a outro lugar moi visitado por este blog... Revisando a toponimia reflectida na cartografía do Instituto Geográfico Nacional, o círculo rematou de pecharse:

Un Seixo Branco ourensán-zamorano

Certamente, seguro que moitos dos lectores de Ubarroi coñecedes ben este outro Seixo Branco:

Do mar á montaña. O Seixo Branco deslizándose cara o mar.

Dos bravos cantís marítimos do extremo noroccidental da Coruña á dura montaña suroriental, a cabalo entre Ourense e Zamora. Difícil atopar mais diferencias... mais ambos espazos amósanse unidos pola toponimia e a xeoloxía a través dunha diagonal de case 200 km que cruza Galicia de punta a punta, nun curioso irmandamento.

Tan semellantes e tan distintos... nun Seixo Branco a raíña indiscutible é a maxestuosa aguia real...

Aguia real sobrevoando o Seixo Branco.

... mentres no outro o gobernante dos cantís non sobrevoa o Seixo, senón que o esquiva discretamente rozando as ondas do mar.

Corvo mariño dobrando o Seixo Branco.

En ambos espazos a comunidade de aves é a típica de áreas de matogueira e espazos abertos, con algúns representantes senlleira e que compiten en vistosidade...

As ruidosas choias costeiras...

E o discreto merlo rubio dos cumios.

Para rematar da maneira mais abraiante con esta conexión, fixádevos no mapa do Seixo ourensán-zamorano e reparade en que outro topónimo aparece ao oeste, imitando o que ocurre no oleirense, ría coruñesa mediante (tal vez algún dos sagaces lectores de Ubarroi xa caeu na conta). É ou non é abraiante?

Rebuscando na rede, atopei un terceiro Seixo Branco, neste caso na portuguesa Serra da Estrela. Coñecedes algún outro?

9R

Hai uns días vin a un vello amigo.

Coñecín a 9R o 10 de xullo de 2010, hai xa mais de catro anos. Descansaba no seu repousadoiro favorito, a Pena dos Corvos en Santa Cruz. Entre os corvos mariños que adoitan pousarse nesta pedra, un portaba unha anela de PVC amarela con metálica no tarso esquerdo, e PVC vermello con inscrición 9R no dereito.

9R na colonia de Mera (Oleiros)

9R naceu lonxe, no illote de A Forcada, en Asturies. Pero tivo prisa por chegar ata aquí: tras nacer en abril, en agosto xa foi visto na colonia de corvos mariños cristados (Phalacrocrax aristotelis) de Mera, en Oleiros. Isto ocorría no ano 2001, polo que ten xa uns espectaculares 13 anos. Sabémolo gracias a que foi anelado no seu momento dentro do proxecto de anelamento coordinado en Asturies por David Álvarez (mais info aquí e un pequeno documental aquí). O propio David comentábame o ano pasado que era a segunda ave mais lonxeva das que tiñan controladas, o cal é realmente meritorio.

9R á noitiña en xuño de 2013, disposto á pasar a noite.

Meritorio en primeiro lugar pola audacia que supón para unha especie tan filopátrica o desplazarse a unha colonia situada a mais de 150 km do seu lugar de nacemento.

Leva sacando polos en Oleiros polo menos dende o ano 2006. Cando chegou, ao pouco de nacer, a de Mera era unha pequeniña colonia con apenas dez parellas. Doce anos despois son case sesenta, e 9R contemplou dende unha posición privilexiada como este tramo de costa convertíase no principal bastión da especie en toda a costa continental da Península, mentres o resto da poboación cántabro-atlántico se desploma (incluída a do seu territorio natal).

Durante todos estos anos contribuiu ao éxito da colonia sacando adiante un bo número de polos, e sobreviviu nin mais ni menos que á catástrofe do Prestige. Soubo esquivar tamén tamén as redes, trasmallos, anzois, temporais, vendavais e visóns que o ameazan cada día. Si, moi meritorio.

Sacando adiante unha nova xeración (fotografía recortada e obtida a longa distancia mediante digiscoping)

O paso dos anos fixo mais mella na súa anela de PVC que nel mesmo: parte dela perdeu a cor vermella, de maneira que segundo como a vexamos, amosarásenos vermella ou branca impoluta.

Dende aquel primeiro encontro de 2010 cruzámonos outras catorce veces, a penúltima delas o pasado decembro. Non telo visto durante toda a tempada de cría, e a lembranza dos terrible temporais deste inverno, fixeronme pensar que xa chegara o seu final. Por iso foi tan grande a alegría ao volver atopalo unha vez mais o pasado 6 de agosto.

O noso derradeiro encontro, o 6 de agosto.

Aquí queda pois a miña pequena homenaxe a este velliño. Comprenderedes o aprecio especial que sinto por el, despois de trece anos superando adversidades é de terse convertido para min nun símbolo da costa de Dexo e da espectacular historia dos seus corvos mariños. E de Santa Cruz tamén, coa súa xa clásica silueta na Pena dos Corvos. Non deixedes de buscalo cando vos acheguedes por alí!!